ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ·ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ
ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 01.08.2026
EL
ΕλληνικάELEnglishENItalianoIT
1933—2018ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ

825 ασθενείς.Οκτώ ψυχίατροι.

Λέρος, Μάρτιος 1993. Ένα ντους ανά 36 ανθρώπους.
Δεν το κατήγγειλε ακτιβιστής. Το μέτρησαν επιθεωρητές του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Δώδεκα χρόνια νωρίτερα, ελληνικό προεδρικό διάταγμα είχε δημιουργήσει στο ίδιο ίδρυμα 225 θέσεις Φυλάκων Ασθενών — και πέντε θέσεις διευθυντών ψυχιάτρων. Αυτή η σελίδα δεν είναι αντι-ψυχιατρική. Είναι φάκελος συγκεκριμένων πρακτικών που τεκμηριώθηκαν, και των ανθρώπων που τις σταμάτησαν — οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν ψυχίατροι. Σαράντα τρεις ισχυρισμοί ελέγχθηκαν στην πρωτογενή πηγή τους· οκτώ δεν άντεξαν και δημοσιεύονται στο Μέρος Χ με τον λόγο της αποτυχίας γραμμένο.

1949
ΝΟΜΠΕΛ ΙΑΤΡΙΚΗΣ
ΣΤΗ ΛΟΒΟΤΟΜΗ
1953
Ο BOURNE ΓΡΑΦΕΙ
ΣΤΟ LANCET
1967
ΤΟ BMJ ΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙ
ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟΣΤΡΟΦΗΣ
1993
ΤΟ CPT ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΤΑΙ
ΤΗ ΛΕΡΟ
2018
Ο ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ SENI
ΗΝ. ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Πώς να διαβάσετε αυτή τη σελίδα

Το πρόβλημα με το υλικό που κυκλοφορεί για την ψυχιατρική δεν είναι ότι είναι όλο ψέμα. Είναι ότι ανακατεύει τεκμηριωμένα ευρήματα επίσημων επιθεωρήσεων με ισχυρισμούς που δεν στέκουν, και έτσι ακυρώνει και τα δύο. Κάθε εύρημα εδώ φέρει τον βαθμό απόδειξής του — το ίδιο σύστημα με την psychdrugs.org:

ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ

Δικαστική απόφαση, πόρισμα ενόρκων ή νόμος. Κρίθηκε από αρμόδιο όργανο.

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ

Επίσημη έκθεση επιθεώρησης, κρατικής υπηρεσίας ή διεθνούς οργανισμού.

PEER-REVIEWED

Δημοσιευμένη έρευνα με ευρεία αποδοχή στη βιβλιογραφία.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΔΙΑΜΑΧΗ

Ενεργή διαφωνία, επιστημονική ή νομική. Παρατίθενται και οι δύο πλευρές.

ΑΝΕΠΑΛΗΘΕΥΤΟ

Ισχυρισμός που κυκλοφορεί, αλλά δεν βρέθηκε πρωτογενής πηγή. Παρατίθεται με το κενό δηλωμένο.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Δέκα ενότητες, χωριστά τεκμηριωμένες

Κάθε ενότητα στέκει μόνη της, με τις δικές της πηγές. Ξεκινήστε από όποια σας αφορά.

ΜΕΡΟΣ Α Ιδρύματα 825 ασθενείς στη Λέρο, Μάρτιος 1993 Η Λέρος κυκλοφορεί ως εικόνα του 1989. Υπάρχει όμως επίσημο έγγραφο με αριθμό και παραγράφους — και λέει ακριβέστερα πράγματα από την εικόνα. Διαβάστε την ενότητα → ΜΕΡΟΣ Β Καθήλωση 25 λεπτά πρηνούς καθήλωσης· η σύσταση ήταν 3 Δεν υπάρχει αξιόπιστος αριθμός θανάτων σε καθήλωση. Υπάρχουν δύο πλήρως τεκμηριωμένες υποθέσεις — και η ιστορία του τι έγινε με τις συστάσεις. Διαβάστε την ενότητα → ΜΕΡΟΣ Γ Ακούσια νοσηλεία 2 καταδίκες της Ελλάδας στο Στρασβούργο Δύο ισχυρισμοί που ακούγονται σοβαροί και δεν στέκουν όπως λέγονται: ότι «ο ΟΗΕ απαγόρευσε τον ακούσιο εγκλεισμό» και ότι «η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια». Διαβάστε την ενότητα → ΜΕΡΟΣ Δ DSM 69% της ομάδας εργασίας του DSM-5 με δεσμούς Το εγχειρίδιο που ορίζει ποιος έχει διαταραχή δεν έπεσε από τον ουρανό· το έγραψαν επιτροπές. Ποιοι ήταν σε αυτές και τι δήλωσαν. Διαβάστε την ενότητα → ΜΕΡΟΣ Ε Ghostwriting 22 ονόματα συγγραφέων· το σχέδιο το έγραψε άλλος Ενότητα σκόπιμα μικρή: τρία από τα οκτώ σκέλη που ερευνήθηκαν δεν άντεξαν τον έλεγχο. Ό,τι απέμεινε είναι σε δικαστικά κατατεθειμένα έγγραφα. Διαβάστε την ενότητα → ΜΕΡΟΣ ΣΤ Εγκαταλελειμμένες 1949 Νόμπελ στη λοβοτομή — ποτέ δεν ανακλήθηκε Καμία από αυτές δεν ήταν περιθωριακή: δημοσιεύτηκαν στα κορυφαία περιοδικά, βραβεύτηκαν, διδάχθηκαν. Και σχεδόν πάντα τις κατήγγειλε κάποιος από μέσα. Διαβάστε την ενότητα → ΜΕΡΟΣ Ζ Το κράτος 1983 αποχώρησε από την ΠΨΕ πριν αποβληθεί Το καθαρότερο τεκμηριωμένο παράδειγμα διάγνωσης που χρησιμοποιήθηκε πολιτικά — και το θέμα με τους πιο διογκωμένους αριθμούς σε κυκλοφορία. Διαβάστε την ενότητα → ΜΕΡΟΣ Η Από μέσα DSM-IV ο πρόεδρός του έγινε επικριτής του DSM-5 Δεν είναι ισορροπιστική χειρονομία αλλά το συμπέρασμα των προηγούμενων: σχεδόν κάθε πρακτική εδώ σταμάτησε επειδή κάποιος από μέσα δημοσίευσε εναντίον της. Διαβάστε την ενότητα → ΜΕΡΟΣ Θ Σήμερα 224 ασθενείς σε όλες τις ελεγχόμενες μελέτες ΗΣΘ Η μεγαλύτερη μελέτη για τη μνήμη έγινε το 2007, από υποστηρικτή της μεθόδου, και βρήκε ελλείμματα στους έξι μήνες. Και ο ίδιος ο υπερασπιστής της παραδέχεται ότι δεν ξέρουμε τι μένει όταν τελειώσει. Διαβάστε την ενότητα → ΑΝΕΠΑΛΗΘΕΥΤΑ Ανεπαλήθευτα 8 ισχυρισμοί που δεν άντεξαν τον έλεγχο Σαράντα τρεις ισχυρισμοί ελέγχθηκαν στην πρωτογενή πηγή τους. Οκτώ δεν άντεξαν, και δημοσιεύονται με τον λόγο της αποτυχίας τους. Διαβάστε την ενότητα →

Τι δεν λέει αυτή η σελίδα

Επειδή το υλικό αυτό χρησιμοποιείται συχνά για να στηρίξει συμπεράσματα που δεν βγαίνουν από αυτό:

Η διαφορά ανάμεσα σε φάκελο τεκμηρίων και σε κατηγορητήριο είναι ότι ο φάκελος δημοσιεύει και όσα δεν στέκουν. Οκτώ από τους σαράντα τρεις ισχυρισμούς αυτής της σελίδας δεν άντεξαν τον έλεγχο και δημοσιεύονται ως τέτοιοι.

Τι μπορείτε να κάνετε με αυτά

  1. Ελέγξτε τα. Κάθε ισχυρισμός φέρει DOI, PMID, αριθμό υπόθεσης ή αριθμό επίσημης έκθεσης. Δεν σας ζητάμε να μας πιστέψετε.
  2. Αν αφορά εσάς ή δικό σας άνθρωπο σε νοσηλεία, τα δικαιώματα και οι προθεσμίες του ν. 2071/1992 είναι συγκεκριμένα. Οι δύο καταδίκες της Ελλάδας στο Στρασβούργο ήταν ακριβώς για μη τήρηση προθεσμιών που ο νόμος ήδη προβλέπει.
  3. Μην αναπαράγετε νούμερα χωρίς πηγή, ανεξάρτητα από το τι δείχνουν. Τα οκτώ που απορρίφθηκαν κυκλοφορούν ευρέως και ακούγονται σοβαρά.
  4. Καμία απόφαση για αγωγή δεν παίρνεται από ιστοσελίδα. Ούτε από αυτή. Μιλήστε με τον θεράποντα γιατρό σας.
  5. Αν βρείτε λάθος, γράψτε μου. Οι διορθώσεις αναφέρονται και δεν διαγράφονται σιωπηλά.

Η αδελφή σελίδαΓια τα ίδια τα φάρμακα — δικαστικές ομολογίες, προειδοποιήσεις FDA και MHRA, και τα ελληνικά δεδομένα συνταγογράφησης — υπάρχει χωριστός φάκελος με τους ίδιους κανόνες τεκμηρίωσης.

psychdrugs.org →

Γράφει ο Πέτρος Χατζηαναστασίου
Δεν είμαι γιατρός, νομικός ούτε ερευνητής. Κάθε ισχυρισμός εδώ παραπέμπει σε δημόσιο έγγραφο που μπορείτε να ελέγξετε· όπου κατονομάζεται πρόσωπο ή φορέας, τον κατονομάζει το ίδιο το έγγραφο και δεν αποδίδεται τίποτε πέραν όσων αυτό αναφέρει. Η σελίδα δεν δίνει ιατρική ή νομική συμβουλή και δεν συνιστά καμία ενέργεια για θεραπεία ή νοσηλεία, δική σας ή τρίτου. Σφάλματα διορθώνονται μόλις τεκμηριωθούν.

Σχετικά με τη σελίδα →

Όλες οι πηγές

Ο πλήρης κατάλογος των 66 πηγών. Κάθε ενότητα επαναλαμβάνει μόνο όσες παραθέτει η ίδια.

  1. [1]European Committee for the Prevention of Torture (CPT), «Report to the Government of Greece on the visit to Greece carried out from 14 to 26 March 1993», CPT/Inf (94) 20 — §§195–196, 202, 207, 226–233, 254, 278–280δεν έχει αρχειοθετηθεί
  2. [2]Council Regulation (EEC) No 815/84 of 26 March 1984 on exceptional financial support in favour of Greece in the social field, OJ L 88, 31.3.1984, σ. 1–3 (CELEX 31984R0815)δεν έχει αρχειοθετηθεί
  3. [3]European Parliament, «Resolution on the treatment of the mental defectives on the Greek island of Leros», B3-0560/93, 22.04.1993, OJ C 150, 31.5.1993, σ. 269–270δεν έχει αρχειοθετηθεί
  4. [4]Υπουργείο Υγείας, «ΨΥΧΑΡΓΩΣ Γ΄ (2011–2020) — Σχέδιο αναθεώρησης του Προγράμματος ΨΥΧΑΡΓΩΣ», Νοέμβριος 2011δεν έχει αρχειοθετηθεί
  5. [5]Κρατικό Θεραπευτήριο – Γενικό Νοσοκομείο – Κέντρο Υγείας Λέρου, επίσημος ιστότοπος· 2η Υγειονομική Περιφέρεια Πειραιώς και Αιγαίουδεν έχει αρχειοθετηθεί
  6. [6]Καταγραφή νοσηλευομένων 2024, περιοδικό Ψυχιατρική — τέσσερις από τους έξι συγγραφείς συνδέονται με το ίδρυμαδεν έχει αρχειοθετηθεί
  7. [7]Independent Inquiry into the death of David Bennett, HSG(94)27, Norfolk, Suffolk and Cambridgeshire Strategic Health Authority, πρόεδρος Sir John Blofeld, Δεκέμβριος 2003δεν έχει αρχειοθετηθεί
  8. [8]NICE, κατευθυντήρια οδηγία NG10, «Violence and aggression: short-term management», 2015δεν έχει αρχειοθετηθεί
  9. [9]Regulation 28 Report to Prevent Future Deaths, South London Coroner's Court, θάνατος Olaseni Lewis, ανακρίτρια Selena Lynch, 28.06.2017, αρ. 2017-0205δεν έχει αρχειοθετηθεί
  10. [10]Mental Health Units (Use of Force) Act 2018, 2018 c. 27 (Ην. Βασίλειο)δεν έχει αρχειοθετηθεί
  11. [11]US General Accounting Office, «Mental Health: Improper Restraint or Seclusion Use Places People at Risk», GAO/HEHS-99-176, Σεπτέμβριος 1999δεν έχει αρχειοθετηθεί
  12. [12]42 CFR § 482.13(g) — υποχρέωση αναφοράς θανάτων σχετιζόμενων με καθήλωσηδεν έχει αρχειοθετηθεί
  13. [13]UN Committee on the Rights of Persons with Disabilities, General Comment No. 1 (2014), CRPD/C/GC/1, §§40, 42δεν έχει αρχειοθετηθεί
  14. [14]CRPD Committee, «Guidelines on article 14 of the Convention», 14η σύνοδος, 2015δεν έχει αρχειοθετηθεί
  15. [15]UN Human Rights Committee, General Comment No. 35 (2014)δεν έχει αρχειοθετηθεί
  16. [16]ΕΔΔΑ, Rooman κατά Βελγίου, Τμήμα Ευρείας Συνθέσεωςδεν έχει αρχειοθετηθεί
  17. [17]ΕΔΔΑ, Venios c. Grèce, αρ. 33055/08, Α΄ Τμήμα, 05.07.2011δεν έχει αρχειοθετηθεί
  18. [18]ΕΔΔΑ, Karamanof c. Grèce, αρ. 46372/09, Α΄ Τμήμα, 26.07.2011δεν έχει αρχειοθετηθεί
  19. [19]Stylianidis S, Peppou LE, Drakonakis N κ.ά. «Mental health care in Athens: Are compulsory admissions in Greece a one-way road?» Int J Law Psychiatry 2017;52:28-34, DOI 10.1016/j.ijlp.2017.04.001, PMID 28431745μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · d6382820
  20. [20]Sheridan Rains L, Zenina T, Casanova Dias M κ.ά. «Variations in patterns of involuntary hospitalisation and in legal frameworks», Lancet Psychiatry 2019;6(5):403-417δεν έχει αρχειοθετηθεί
  21. [21]Cosgrove L, Krimsky S, Vijayaraghavan M, Schneider L. «Financial ties between DSM-IV panel members and the pharmaceutical industry», Psychother Psychosom 2006;75(3):154-160, DOI 10.1159/000091772, PMID 16636630μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · 75de2e28
  22. [22]Cosgrove L, Krimsky S. «A comparison of DSM-IV and DSM-5 panel members' financial associations with industry», PLoS Med 2012;9(3):e1001190, DOI 10.1371/journal.pmed.1001190μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · 3abcacf2
  23. [23]Davis LC, Diianni AT, Drumheller SR κ.ά. «Undisclosed financial conflicts of interest in DSM-5-TR», BMJ 2024;384:e076902, DOI 10.1136/bmj-2023-076902μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · 8da92c24
  24. [24]Regier DA, Narrow WE, Clarke DE κ.ά. «DSM-5 field trials in the United States and Canada, Part II», Am J Psychiatry 2013;170(1):59-70 — ο πίνακας με τις τιμές κάππα δεν αποκτήθηκεδεν έχει αρχειοθετηθεί
  25. [25]Kraemer HC, Kupfer DJ, Clarke DE, Narrow WE, Regier DA. «DSM-5: How Reliable Is Reliable Enough?» Am J Psychiatry 2012;169(1):13-15, DOI 10.1176/appi.ajp.2011.11010050 — δημοσιεύθηκε έναν χρόνο πριν από τα αποτελέσματαμεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · 771b7997
  26. [26]American Psychiatric Association, «Highlights of Changes from DSM-IV-TR to DSM-5», ενότητα «Bereavement Exclusion»δεν έχει αρχειοθετηθεί
  27. [27]Frances AJ, Widiger T. «Psychiatric diagnosis: lessons from the DSM-IV past and cautions for the DSM-5 future», Annu Rev Clin Psychol 2012;8:109-130, PMID 22035240μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · 849b6336
  28. [28]Frances AJ, Nardo JM. «ICD-11 should not repeat the mistakes made by DSM-5», Br J Psychiatry 2013;203(1):1-2δεν έχει αρχειοθετηθεί
  29. [29]World Health Assembly, Resolution WHA72.15, «Eleventh revision of the International Classification of Diseases», 28.05.2019δεν έχει αρχειοθετηθεί
  30. [30]Υπουργική Απόφαση για την «Ελληνική Τροποποίηση ICD-10, ICD-10-GrM», 2018δεν έχει αρχειοθετηθεί
  31. [31]UCSF Industry Documents Library, POGO Investigation on Ghostwriting Collection, υπόθεση «Paxil, C.P.Ct.PA» — τεκμήρια δικαστικής αποκάλυψης (πρόταση STI 03.04.1998, σχέδιο χειρογράφου με σελίδα τίτλου)δεν έχει αρχειοθετηθεί
  32. [32]Keller MB κ.ά. «Efficacy of paroxetine in the treatment of adolescent major depression», J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2001;40(7):762-772δεν έχει αρχειοθετηθεί
  33. [33]«Expression of Concern: Efficacy of Paroxetine in the Treatment of Adolescent Major Depression», J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2026;65(6):852, DOI 10.1016/j.jaac.2025.09.032 — το κείμενο της σημείωσης δεν αποκτήθηκεμεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · 6823e12f
  34. [34]Healy D, Cattell D. «Interface between authorship, industry and science in the domain of therapeutics», Br J Psychiatry 2003;183:22-27, DOI 10.1192/bjp.183.1.22 — ο D. Healy έχει ενεργήσει ως αμειβόμενος πραγματογνώμονας υπέρ εναγόντωνμεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · ff1860f6
  35. [35]Nobel Prize Outreach, Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 1949· Καταστατικό Ιδρύματος Νόμπελ, άρθρο 10δεν έχει αρχειοθετηθεί
  36. [36]Caruso JP, Sheehan JP, Neurosurgical Focus 2017 — «περισσότερες από 3.000» λοβοτομέςδεν έχει αρχειοθετηθεί
  37. [37]El-Hai J. The Lobotomist, 2005 — δευτερογενής, εμπορική βιογραφία· πηγή του αριθμού 3.439, μη ελεγμένου ανεξάρτηταδεν έχει αρχειοθετηθεί
  38. [38]Sakel M, Wiener Medizinische Wochenschrift, 1934 (ανακοίνωση στην Ιατρική Εταιρεία Βιέννης, 1933)δεν έχει αρχειοθετηθεί
  39. [39]Bourne H. «The insulin myth», Lancet 1953;265(6793):964-968δεν έχει αρχειοθετηθεί
  40. [40]Ackner B, Harris A, Oldham AJ — τυχαιοποιημένη σύγκριση, 1957δεν έχει αρχειοθετηθεί
  41. [41]MacCulloch MJ, Feldman MP. «Aversion therapy in management of 43 homosexuals», Br Med J 1967;2(5552):594-597, DOI 10.1136/bmj.2.5552.594, PMID 6025594μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · 1ec1d278
  42. [42]Sexual Offences Act 1967 (Αγγλία και Ουαλία)δεν έχει αρχειοθετηθεί
  43. [43]Spitzer RL, επιστολή προς τον εκδότη, Arch Sex Behav 2012;41(4):757 — αίτημα ανάκλησης που ο εκδότης απέρριψε· το άρθρο του 2003 δεν φέρει σημείωση ανάκλησηςδεν έχει αρχειοθετηθεί
  44. [44]UN Independent Expert on protection against violence and discrimination based on sexual orientation and gender identity, A/HRC/44/53, 2020δεν έχει αρχειοθετηθεί
  45. [45]Bonnie RJ. «Political Abuse of Psychiatry in the Soviet Union and in China», J Am Acad Psychiatry Law 2002;30(1):136-144δεν έχει αρχειοθετηθεί
  46. [46]Bloch S. «Athens and beyond: Soviet psychiatric abuse and the World Psychiatric Association», Psychiatric Bulletin 1990;14(3):129-133, DOI 10.1192/pb.14.3.129μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · e2b0a5cd
  47. [47]Helsinki Watch (Human Rights Watch), «The Legacy of Psychiatric Abuse in the USSR», Μάιος 1990δεν έχει αρχειοθετηθεί
  48. [48]Mental Health Act 1983 (Αγγλία και Ουαλία), άρθρα 58Α και 62δεν έχει αρχειοθετηθεί
  49. [49]Mental Health (Care and Treatment) (Scotland) Act 2003δεν έχει αρχειοθετηθεί
  50. [50]Kaliora SC, Braga RJ, Petrides G κ.ά. «The practice of electroconvulsive therapy in Greece», J ECT 2013;29(3):219-224, DOI 10.1097/YCT.0b013e31827e0d49, PMID 23296395μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · d5da309d
  51. [51]HHS Office of Inspector General, «Medicare Atypical Antipsychotic Drug Claims for Elderly Nursing Home Residents», OEI-07-08-00150, Μάιος 2011δεν έχει αρχειοθετηθεί
  52. [52]Banerjee S. «The use of antipsychotic medication for people with dementia: Time for action», έκθεση προς τον Υπουργό Υπηρεσιών Φροντίδας, βρετανικό Υπουργείο Υγείας, Οκτώβριος 2009 — το κείμενο ανακτήθηκε από κατοπτρισμό· η ύπαρξη, η ημερομηνία και ο εντολέας επιβεβαιώνονται από το Drug Safety Update του gov.uk. Εκκρεμεί σταθερός σύνδεσμος από τα UK National Archives.δεν έχει αρχειοθετηθεί
  53. [53]US Government Accountability Office, «Residential Treatment Programs: Concerns Regarding Abuse and Death in Certain Programs for Troubled Youth», GAO-08-146T, 10.10.2007δεν έχει αρχειοθετηθεί
  54. [54]Rosenhan DL. «On being sane in insane places», Science 1973;179(4070):250-258δεν έχει αρχειοθετηθεί
  55. [55]Cahalan S. The Great Pretender, 2019 — δευτερογενής, εμπορικό μη μυθοπλαστικό έργοδεν έχει αρχειοθετηθεί
  56. [56]Scull A, History of Psychiatry — ανάλυση των ευρημάτων της Cahalan στην peer-reviewed βιβλιογραφίαδεν έχει αρχειοθετηθεί
  57. [57]Spitzer RL, μεθοδολογική κριτική του πειράματος Rosenhan, 1975δεν έχει αρχειοθετηθεί
  58. [58]van Voren R. «Political abuse of psychiatry — an historical overview», Schizophr Bull 2010;36(1):33-35, DOI 10.1093/schbul/sbp119μεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · cfbbcc2b
  59. [59]Giannakopoulos G, Anagnostopoulos DC, BJPsych Bull 2016 — ο αριθμός «4.000» δεν είναι ανεξάρτητος από την πηγή [60]δεν έχει αρχειοθετηθεί
  60. [60]Γκουτίδης Χ., Γεωργίου Α., «Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου», ιστορική εισήγηση, Λέρος, Αύγουστος 2009, αναδημοσιευμένη από τον ΚοιΣΠΕ Δωδεκανήσου — παραθέτει Β.Δ. 119/1965 (ΦΕΚ Α΄ 30), Π.Δ. 620/1981 (ΦΕΚ Α΄ 157), ΦΕΚ Β΄ 182/1987 και το Βιβλίο Εισαγωγών· οι δύο συγγραφείς εργάζονταν στο ίδιο το ίδρυμα, και τα ΦΕΚ δεν ανοίχτηκαν στο Εθνικό Τυπογραφείοδεν έχει αρχειοθετηθεί
  61. [61]«Psychiatrists Approve Change on Homosexuals», The New York Times, 9 Απριλίου 1974 — σύγχρονη δημοσιογραφία για την ανακοίνωση της APA· το εκλογικό αρχείο δεν αποκτήθηκεδεν έχει αρχειοθετηθεί
  62. [62]«8 Psychiatrists Are Seeking New Vote on Homosexuality as Mental Illness», The New York Times, 26 Μαΐου 1974 — αναφέρει σύνολο 17.910 δικαιουμένων ψήφουδεν έχει αρχειοθετηθεί
  63. [63]Ν. 2071/1992 «Εκσυγχρονισμός και Οργάνωση Συστήματος Υγείας», ΦΕΚ 123/Α΄/15.07.1992, άρθρα 95–99 — το κείμενο διασταυρώθηκε σε τρεις ανεξάρτητες ελληνικές νομικές βάσεις· δεν εντοπίστηκε κανένα νομοθέτημα ειδικά για την ηλεκτροσπασμοθεραπείαδεν έχει αρχειοθετηθεί
  64. [64]Sackeim HA, Prudic J, Fuller R, Keilp J, Lavori PW, Olfson M. «The Cognitive Effects of Electroconvulsive Therapy in Community Settings», Neuropsychopharmacology 2007;32:244-254, DOI 10.1038/sj.npp.1301180 — η μεγαλύτερη προοπτική μελέτη των γνωσιακών επιδράσεων· επικεφαλής υποστηρικτής της μεθόδουμεταδεδομένα · αρχειοθετήθηκε 6.8.2026 · 6900f784
  65. [65]Read J, Kirsch I, McGrath L. «Electroconvulsive Therapy for Depression: A Review of the Quality of ECT versus Sham ECT Trials and Meta-Analyses», Ethical Human Psychology and Psychiatry 2019;21(2):64-103δεν έχει αρχειοθετηθεί
  66. [66]Anderson IM. «Electroconvulsive therapy (ECT) versus sham ECT for depression: do study limitations invalidate the evidence (and mean we should stop using ECT)?», BJPsych Advances 2021;27(5):285-291 — η υπεράσπιση της μεθόδου· παραδέχεται ότι δεν υπάρχει σχεδόν καμία ένδειξη αποτελεσματικότητας μετά το τέλος της οξείας θεραπείαςδεν έχει αρχειοθετηθεί